FRYSKE DEI

13 april 2006

It giet oan.......

Remon de Jong rapperderapt ús Fryske Dei iepen

SJOCH WEBREPORT!

Wy winskje alle bern, begelieders en wurkwinkelminsken hjoed in hiele noflike en gesellige dei ta.

De Fryske Dei Kommisje.
(J. de Boer, C. Boersma, W. de Glee, H. Keekstra, W. Sierkstra, R. de Vries en J. van Zanden)

Fryske Dei tijden

Het programma begint om 08.45 uur voor alle leerlingen in de kantine van het hoofdgebouw. Daarna, om 09.15 uur start het eerste blok. Het tweede blok begint dan om 10.50 uur en duurt tot 12.10 uur. Na de pauze begint het derde blok om 13.00 uur. Meteen na afloop van dit derde blok is het eindspektakel. Dit is weer in de kantine van het hoofdgebouw.

Alle tijden op een rij:

08.45 uur: Begin van de Fryske Dei in kantine hoofdgebouw

09.15 uur: Blok I begint

10.30 uur: Pauze tot 10.50 uur

10.50 uur: Blok II begint

12.10 uur: Pauze tot 13.00 uur

13.00 uur: Blok III begint

14.10 uur: Einde Blok III

14.10 uur: Eindspektakel

Vervoer leerlingen van de locatie Franeker

De leerlingen van de locatie Franeker worden met een ITS-Bus naar Harlingen vervoerd. De bus vertrekt om 08.00 uur bij de school aan de Noorderbleek. Na afloop van het middagprogramma worden de leerlingen weer naar Franeker gebracht.

1. Fries Dammen / Frysk Damje.

Fries dammen, ook wel 'Oer Alles' genoemd, is al een heel oud spel, het wordt al sinds de zeventiende eeuw gespeeld. Het heeft wat andere regels dan het gewone dammen, je mag namelijk alle kanten op slaan, schuin, rechtuit en overdwars. In het Friese damspel zit behoorlijk veel actie, maar is misschien een beetje moeilijker dan het normale spel.

"Oer Alles" Lês dizze twa wurden en wêr tinkst dan oan:
in boppeslach by it keatsen, of it nijste skiednisboek……. ? Mis, it is de âlde namme fan in tinksport dy't no oantsjutten wurdt as Frysk Damjen. Yn dizze wurkwinkel kinst alles "Oer Alles" leare.

Plaats : studiehoek bij lokaal 111
Leiding : Dhr. Kooistra (wereldkampioen / wrâldkampioen)

begeleiding school: mevr. Fris, mevr. Compeer

b

Natuurlijk weet je dat Hotze Schuil (29 oktober 1924, Harlingen - 25 november 2005, Harlingen) één van de allergrootste kaatsers uit de geschiedenis is geweest. Vandaag maak je kennis met een andere kaatslegende, Johannes Brandsma. Samen met 'de Brand' en KNKB instructeur Janny Yntema leer je alle ins en outs van deze op-en-top Friese sport.

Hotze Schuil (29 oktober 1924, Harns - 25 novimber 2005, Harns) is ien fan de meast ferneamde keatsers yn it Frysk spul, dy't spile fan 1942 oant 1972. Schuil wie in Harnzer yn ieren en sinen. Hjoed kinne jimme mei in oare leginde, Johannes Brandsma ('de Brand') en KNKB instrukteur Janny Yntema alle ins-en-outs fan it keatsen leare.

Plaats : sportveld bij Waddenhal
Leiding : Dhr. Brandsma en mevr. Yntema

begeleiding school: dhr. Stevens, dhr. Dolman

Speciaal voor alle vogelliefhebbers komt Johan de Jong op de Friese Dag over uilen vertellen. De kans om meer over deze boeiende vogels te weten te komen

Harkest do eltse middei sa tsjin fjouwer oere ek efkes nei Omrop Fryslân ? Fêst wol. Mar hjoed komt Johan de Jong hjir by ús op skoalle. Hy sil ús alles oer de ûle fertelle. Dit moast net misse !

Plaats : lokaal 216
Leiding : Dhr. de Jong

begeleiding school: dhr. Willemsen, mevr. Moes, dhr. van der Veen

Myten, Sagen & Legindes

De schrijver Mindert Wynstra neemt je mee in de boeiende wereld van oude mythen en sagen en betoverende sprookjes.

Fryslân is ryk oan âlde ferhalen, sagen en mearkes. Skriuwer Mindert Wynstra nimt dy mei nei in nijsgjirrich ferhaal oer âlde myten, sagen en mearkes.

Plaats : lokaal 108
Leiding : Dhr. Wynstra

begeleiding school: mevr. Proost, mevr. Steinvoorte

5. Sprookjes / Mearkes

Schrijver Meindert Bijlsma zou zo de hoofdpersoon uit een Fries sprookje kunnen zijn. Dit is je kans deze oude verhalen zelf te ondergaan.

Skriuwer Meindert Bijlsma soe samar de haadpersoan út in âld Frysk mearke wêze kinne. Dit is dyn kâns.

Plaats : lokaal 105
Leiding : dhr Bijlsma

begeleiding school: mevr. Steinvoorte

Jeugdboekenschrijfster Hanneke de Jong uit Franeker is beroemd geworden met haar boek "De laatste Brief"/"De lêste Brief". Haar nieuwste boek is "Sterke Skouders".

It nijste boek fan Hanneke de Jong út Frjentsjer is "Sterke Skouders". Wa kin net har bestseller "De Lêste Brief".

Plaats : lokaal 106
Leiding : Mevr. de Jong

begeleiding school: dhr. Jansma

7. Decor Friese Landschap

Dekor Fryske Lânskip

Samen met kunstenaar (en docent) Jouke Hoekstra ontwerp je het decor, dat gebruikt zal worden voor het eindspektakel van de Friese Dag.

It Grutte Spektakel oan 'e ein fan de Fryske Dei fynt plak yn 'e kantine. Do makkest hjoed mei keunstner (en dosint) Jouke Hoekstra it dekor.

Plaats : lokaal 110 & 111
Leiding : Dhr. Hoekstra

begeleiding school:

De Harlinger Aardewerk- en Tegelfabriek (H.A.T.) is in 1972 opgericht door de familie Oswald, in nauwe samenwerking met keramist Hubert de Haas. Het bedrijf heeft het oude ambacht van "Gleibakker" welke tussen 1598 en 1933 in onze stad beoefend werd weer in ere hersteld en Harlingen weer op de kaart gezet als stad waar origineel, handgevormd en beschilderd aardewerk geproduceerd wordt.
We krijgen eerst een rondleiding door het bedrijf en daarna mogen we zelf aan de slag.

Ierdewurk út Harns ? Wy krije earst in rûnlieding troch it bidriuw en dan kinne wy sels oan 'e slach.

Plaats : Harlinger Aardewerk- en Tegelfabriek
Leiding : Fam. Oswald

begeleiding school: dhr. van der Molen

9. Eise Eisinga Planetarium Franeker

Eise Eisinga Planetarium Frjentsjer

In Franeker is het oudste, nog in werking zijnde, planetarium gevestigd. Vandaag brengen we er een bezoek.
Daarnaast is er een workshop over ons zonnestelsel.
We worden met een grote ITS-Bus naar Franeker vervoerd.

Yn Frjentsjer is it âldste noch wurkjende planetarium. It is makke troch Eise Eisinga út Dronryp. Hjoed geane wy dêr hinne.
Wy hawwe ek in wurkwinkel oer ús sinnestelsel. Wy geane mei in grutte ITS-Bus nei Frjentsjer.

Plaats : Planetarium en Mediatheek Franeker
Leiding : Dhr. Kuiken

begeleiding school: dhr Wiersma, dhr. Stinstra en mevr. Noordmans

10. De molen en het weer

De mûne en it waar

De molen is al eeuwen lang in het Friese landschap en ook waait het hier al eeuwen. We bezoeken molen "De Onderneming" en de molenaar, de heer Sierkstra, van Witmarsum.
We worden met een grote ITS-Bus naar Witmarsum vervoerd.

Hurde Wyn en mûnen. Se hearre hjir yn it Fryske lânskip. Mûnder Sierkstra nimt ús mei op de grutte mûne, "De Onderneming" fan Wytmarsum.
Wy geane mei in grutte ITS-Bus nei Wytmarsum.

Plaats : molen "De Onderneming", Witmarsum
Leiding : Dhr. Sierkstra

begeleiding school: dhr Tigchelaar

Fryslân staat in de wereld bekend om z'n mooie luchten. Schilderen op locatie.... Focus op het Friese Landschap, het water en de lucht.

Fryslân stiet yn 'e wrâld bekend om de moaie loften. Skilderje op lokaasje... mei it each op it Fryske Lânskip, it wetter en de loft.

Plaats : op locatie
Leiding : Mevr. van den Berg

begeleiding school:

We hebben net onze musical SPOREN achter de rug., maar zit toneelspelen je in het bloed ? Dan moet je zeker weer mee doen aan deze Theater-workshop. Het kan zijn, dat deze workshop in samenhang met workshop nr.13 wordt gehouden. Misschien eindigen we dan met een gezamenlijke presentatie.

Hast noch net genôch fan SPOREN en toaniel ? Dan moast beslist meidwaan mei ús Teater-wurkwinkel. Mooglik yn gearhing mei nr.13. Miskien komme wy mei-inoar ta in presentaasje.

Plaats : lokaal 014
Leiding :Mevr. Bergsma

begeleiding school: dhr. Fortuin

Liefhebbers van zang opgelet ! Onder professionele begeleiding naar hartelust zingen, dat moet toch wel haast het mooiste zijn, wat je kunt bedenken. Het kan zijn, dat deze workshop in samenhang met workshop nr 12 wordt gehouden. Misschien eindigen we dan met een gezamenlijke presentatie.

Sjonge, sjonge... it moaste wat dêr is. Ek noch ris mei echte profs. Dat moast meimeitsje ! Mooglik yn gearhing mei wurkwinkel nr.12. Miskien komme wy mei-inoar ta in presentaasje.

Plaats : lokaal 013
Leiding : Mevr. de Boer

begeleiding school: mevr. van der Boom

Vanaf het begin van de Friese dag tot en met het eind worden er nieuwsreportages gemaakt door Webreport.
Reporters, fotografen en verslaggevers zijn de hele dag op pad voor www.vestdijk.nl en www.vestdijkfraneker.com. Bijna 'live' is thuis te volgen, war wij op school doen. Het zou mooi zijn, dat jij als verslaggever, de Friese taal verstaat en kunt schrijven.

De hiele dei binne reporters, fotografen en ferslachjouwers ûnderweis foar www.vestdijkfraneker.com en www.vestdijk.nl
Live fia ynternet is de Fryske Dei oer de hiele wrâld te sjen. Sa kinne heit en mem, mar ek pake en beppe thús sjen, wat wy hjoed op skoalle dogge.

Plaats : lokaal 208
Leiding : Dhr. Mook, dhr de Vries, dhr Libbenga

Het internet is het medium van vandaag en de toekomst.
Heb je een oortelefoon/oordopjes ? Neem ze mee !!

It Ynternet is it finster op 'e wrâld... No en yn 'e takomst. Hast eardopkes ? Nim se mei.

Lengte : 1 blok
Keuze : Blok I, Blok II, Blok III
Begeleiding : Dhr de Glee

Plaats : mediatheek
Leiding : Dhr. de Glee

begeleiding school: mediatheekmedewerkers en mevr. de Vlas

16. Het Friese Paard / It Frysk Hynder

Het Friese paard is het enige inlandse raspaard dat Nederland rijk is. Zijn wortels gaan ver terug in de tijd. Al in de 13e eeuw was de Fries bekend en de Fries anno nu vertoont nog steeds duidelijke overeenkomsten met zijn verre voorouders. We gaan naar "De Noeste Hoeve" van de familie Okkema in Witmarsum.
We worden met een grote ITS-Bus naar Witmarsum vervoerd.

Ús Frysk Hynder. Hwa kin it net. Hjoed kinne wy it ek noch mei eigen eagen sjen. Wy geane nei "De Noeste Hoeve fan de famylje Okkema yn Wytmarsum.
Wy geane mei in grutte ITS-Bus nei Wytmarsum.

Plaats : "De Noeste Hoeve", Witmarsum
Leiding : Fam. Okkema

begeleiding school: dhr. Wiltenburg

Het Noorderleeg is zo'n beetje het grootste buitendijkse natuurgebied van Fryslân. Is het nu land of zee ? Ga met ons mee op deze boeiende expeditie. Laarzen en verrekijker mee !!! Vooral voor de vogelliefhebbers een must
We worden met een grote ITS-Bus naar Nieuwe Bildtzijl vervoerd.

It Noarderleech is hast wol it grutste bûtendykse natoergebiet fan Fryslân. Lân of see ? Kom mei op dizze ekspedysje. De learzen en fiersjogger moatte beslist mei. Foar alle fûgelleafhawwers is dit in must !
Wy geane mei in grutte ITS-Bus nei Nije Bildtsyl.

Plaats : it Noorderleech
Leiding : Dhr. Ferwerda, It Fryske Gea

begeleiding school: dhr. van Renselaar en dhr. Brandenburg

Ja, zo willen we altijd wel Fries.... Kom mee en denk fris, praat fris en doe fris Fries !

Ja, sa is it Frysk no altyd... Fris Frysk. Kom mei en tink fris, praat fris en doch fris Frysk !

Plaats : lokaal 121
Leiding : Mevr. Rienstra

begeleiding school:

Friesland wordt nu beschermd door een zware zeedijk, maar toen de eerste bewoners hier zo'n 2000 jaar geleden kwamen, had de zee nog vrij spel. De mensen zochten bij hoog water naar de hogere delen in het gebied. Om zich nog beter te beschermen maakten ze terpen. Alle dorpen in de omgeving zijn ooit op een terp begonnen. Op de terp bij Wijnaldum heeft zelfs een koning gewoond. Ook vandaag kun je nog sporen van het rijke verleden zien. Fiets mee op deze speurtocht naar ons rijke verleden.

Us lân wurd no beskerme troch een sterke seedyk, mar doe 't de earste bewenners hjir sa'n 2000 jier lyn kamen, wie de see hjir baas. De misken moasten by heech wetter nei de heechste dielen fan it lân. Dêr bouden se ek de terpen. Alle doarpen om ús hinne binne op terpen boud. Op 'e terp fan Wynaam hat sels in kening wenne. Ek hjoed de dei kinst noch spoaren fan it rike ferlyne sjen. Gean mei op dizze speurtocht. Nim dyn fyts mei.

Plaats : Gebouw Archeologisch Steunpunt Terp Wijnaldum
Leiding : Dhr. Kuiken en dhr. van der Meulen

Ontwerp je eigen muismat. Op deze Friese Dag geef je daar uiteraard een speciaal tintje aan. Als het ontwerp klaar is, gaat het naar een speciaal bedrijf, dat de muismat voor jou maakt. Je eigen unieke muismat !

Meitsje in ûntwerp fan dyn eigen mûsmatte. Do makkest dêr fansels in spesjaal tintsje oan op dizze Fryske Dei. Dyn ûntwerp gjit nei in spesjaal bedriuw, dat dyn mûsmatte foar dy makket.... Dyn eigen unyke mûsmatte !!

Plaats : lokaal 110
Leiding : Dhr. van der Velde

begeleiding school: dhr Kloetstra, mevr. Bonnema, mevr. Vermeulen

21. Rap / Rap

Wie kent hem niet...... Elke week op tv.... Remon de Jong. Een rappere rapper kent Fryslân niet. Hij leert je het geheim van de rappe rap.

Rapper Remon mei syn rappe rap. Do kinst him ek. Hy leart dy it geheim fan de rappe rap.

Plaats : lokaal 012
Leiding : Dhr. de Jong

begeleiding school: dhr. Fortuin, dhr. Joustra

Ontwerp je eigen placemat of onderzetter. Op deze Friese Dag geef je daar uiteraard een speciaal tintje aan. Je eigen unieke placemat. Maak hem zo mooi, dat je voortaan zonder bord wilt eten !

Meitsje in ûntwerp fan dyn eigen placemat of ûndersetter. Do makkest dêr fansels in spesjaal tintsje oan op dizze Fryske Dei. Dyn eigen unyke ûndersetter, sa moai, dast eins altyd sûnder panne ite wolst !!

Plaats : lokaal 003
Leiding : Dhr. Bearda

begeleiding school: dhr Vissers